Rondleiding in het Verfmuseum

De textielindustrie was ooit een van de belangrijkste pijlers van het Mühlviertel. De „Weberstraße“ herinnert vandaag de dag nog steeds aan dit feit. Het verversambacht, dat al sinds de 17e eeuw in het Mühlviertel gevestigd was, beleefde zijn bloeitijd dankzij de vlasteelt en de talloze huishoudelijke linnenweverijen. Een van de opmerkelijke monumenten van de ververij uit die tijd is het Färberhaus in Gutau. In de ruimtes ervan, die tegenwoordig als museum zijn ingericht, werd tot 1968 nog het ververambacht beoefend. Opvallend aan dit landelijke barokgebouw uit de 17e eeuw, waarvan de fundering teruggaat tot de 14e eeuw, zijn het grote zadeldak voor de droogzolder en de houten galerij, die diende voor de ventilatie van de droogzolder.

Als je het Ververijmuseum in Gutau binnenstapt, maak je in zeven tentoonstellingszalen kennis met de vroegere werkomgeving van de ververs. In de koperen ketels van de ketelruimte, die is uitgerust met een trekput, werden gesponnen wol en allerlei soorten textiel met hete kleurstoffen geverfd. De blauwdruk zelf is een koudverfproces waarbij de kostbare kleurstof indigo wordt gebruikt, die oorspronkelijk uit tropische landen werd geïmporteerd. In de „Küpe“, een enorme, ingegraven eikenhouten kuip, werd het linnen – in het geval van blauwdruk bedrukt met „papp“ – op de sterrenringen opgehangen en in de koude indigo ondergedompeld. Als men het linnen uit de kuip haalt, is het niet blauw maar geel en wordt het pas door het contact met de zuurstof in de lucht eerst groen en daarna blauw – het „blauwe wonder“ doet zijn werk. In de verfkamer zijn nog steeds de reusachtige aardewerken kruiken te zien waarin de verschillende zuren, die men voor het verven gebruikte, werden bewaard. Talrijke waardevolle blauwdrukmallen, die meestal uit perenhout zijn gesneden en ornamentaal zijn voorzien van talloze messing pinnen en ribben, getuigen van de kunstzinnige bewerking van de textiel. Patroondoeken, het reisboek van Josef Zötl en allerlei getuigenissen maken het geheel compleet.

Het meest spectaculaire object van het museum is echter een twaalf ton zware, ruim zes meter lange (6,40 m), meer dan 300 jaar oude en nog steeds functionerende strijkrol. Deze mangel diende om het geverfde en ook ruwe linnen door voortdurend rollen over houten walsen de begeerde glans te geven. In de mangelruimte leert de bezoeker ook hoe het bedrukken van het linnen met „Papp“ vroeger in zijn werk ging.

Blauwgedrukte stoffen speelden in het boerenhuishouden een belangrijke rol voor kleding en wasgoed. Tegenwoordig beleeft het blauwdrukken een renaissance, hoewel er in heel Oostenrijk nog maar twee blauwdrukververijen zijn.